Zygmunt Miłoszewski - książka tego autora to od lat synonim polskiego kryminału. Urodzony 8 maja 1976 roku w Warszawie pisarz, publicysta i scenarzysta zaczynał od dziennikarstwa. W połowie lat 90. trafił do Super Expressu, gdzie jako reportażysta z sal sądowych relacjonował głośne procesy. Później współpracował z Newsweekiem - najpierw jako redaktor, potem felietonista. Doświadczenie zbierane w sądach i redakcjach wyraźnie odcisnęło się na jego prozie. Miłoszewski pisze z wyczuciem detalu prawniczego, precyzyjnie buduje napięcie i portretuje realia polskiego wymiaru sprawiedliwości z perspektywy kogoś, kto te realia zna od podszewki.

Pisarz i scenarzysta - od Domofonu do trylogii kryminalnej

Do literatury Miłoszewski wszedł w 2004 roku, kiedy pod pseudonimem zgłosił opowiadanie na konkurs literacki prowadzony przez Jerzego Pilcha. Tekst ukazał się w Polityce i otworzył mu drogę do debiutu powieściowego. W 2005 roku wydał Domofon - horror rozgrywający się w bloku na warszawskim Bródnie, który szybko zyskał uznanie krytyków i czytelników. Drugą książką autora były Góry Żmijowe - fantasy skierowane do młodszych czytelników, pokazujące, że Miłoszewski od początku nie zamykał się w jednym gatunku.

Prawdziwy przełom nastąpił jednak wraz z kryminalną trylogią o prokuratorze Teodorze Szackim. Uwikłanie (2007) przenosi czytelnika do Warszawy, gdzie Szacki prowadzi śledztwo splecione z mroczną przeszłością polskiej bezpieki. Ziarno prawdy (2011) osadzone jest w Sandomierzu i porusza tematy odnoszące się do antysemityzmu - Miłoszewski nie unika trudnych wątków i obudowuje konwencjonalną intrygę kryminalną publicystyczną odwagą. Gniew (2014) zamyka cykl w Olsztynie, stawiając prokuratora Teodora Szackiego przed sprawą, która pozbawia go zawodowego dystansu i zmusza do wyborów ostatecznych. Cała trylogia łączy thriller z komentarzem społecznym - przewijają się w niej wątki korupcji oraz służb specjalnych, a pisarz buduje przy tym przekonujący i niekomfortowy portret współczesnej Polski.

Ekranizacje i nagrody

Kryminały o Szackim przyniosły Miłoszewskiemu uznanie zarówno czytelników, jak i środowiska literackiego. Za Uwikłanie i Ziarno prawdy dwukrotnie otrzymał Nagrodę Wielkiego Kalibru dla najlepszej polskiej powieści kryminalnej. Gniew został nagrodzony Paszportem Polityki w 2014 roku i zdobył tytuł Bestsellera Empiku. Powieść Jak zawsze została wybrana Książką Roku 2017 w kategorii literatura piękna w plebiscycie portalu lubimyczytać.pl. W 2020 roku Miłoszewski został laureatem Honorowej Nagrody Wielkiego Kalibru, przyznawanej za całokształt twórczości - jednym z nielicznych polskich autorów wyróżnionych tym tytułem.

Dwie części trylogii doczekały się ekranizacji. Film Uwikłanie (2011) w reżyserii Jacka Bromskiego, z Mają Ostaszewską w roli prokurator Szackiej, przeniósł akcję z Warszawy do Krakowa. Ziarno prawdy (2015) wyreżyserował Borys Lankosz, a prokuratora Teodora Szackiego zagrał Robert Więckiewicz - scenariusz współtworzył sam Miłoszewski. Wspólnie z bratem Wojciechem napisał też scenariusz do serialu kryminalnego Prokurator, z Jackiem Komanem w roli głównej. Serial zdobył nagrodę Orła w 2016 roku. Książki Miłoszewskiego tłumaczone są na kilkanaście języków, a popularność za granicą potwierdzają nominacje do Prix du Polar Européen i zaproszenia na międzynarodowe festiwale literackie.

Zupełnie inny świat - od kryminału do literatury pięknej

Po zamknięciu trylogii o Szackim Miłoszewski zapowiedział, że rezygnuje z pisania kryminałów, i słowa dotrzymał. W 2013 roku wydał Bezcenny - powieść czerpiącą z tradycji prozy przygodowej i szpiegowskiej, z historyczką sztuki Zofią Lorentz w roli głównej. Kontynuacją jej przygód jest Kwestia ceny z 2020 roku, thriller osadzony na styku nauki, sztuki i wielkiej polityki. Między tymi książkami ukazało się Jak zawsze (2017) - zupełnie inny świat niż dotychczasowe pozycje autora. To jednocześnie historia starzejącego się małżeństwa i alternatywna wizja Polski, w której po wojnie wszystko potoczyło się inaczej. Miłoszewski sięgnął tu po literaturę piękną i prozę obyczajową, pokazując, że jako pisarz swobodnie porusza się między gatunkami.

Hydropolis - powieści dla dzieci

Osobnym rozdziałem w twórczości Zygmunta Miłoszewskiego jest Hydropolis - trylogia dla dzieci, rozpoczęta w 2022 roku tomem Uciekaj. Jej bohaterem jest jedenastoletni Leonard, zwany przez wszystkich Elkiem, mieszkaniec podwodnej kolonii rządzonej żelaznymi zasadami Inżynierów. Drugi tom, Walcz, ukazał się w 2023 roku. Seria łączy przygodę science fiction z pytaniami o wolność i prawo do buntu, a Miłoszewski udowadnia w niej, że potrafi pisać dla młodszych czytelników z tym samym wyczuciem tempa i napięcia co w książkach dla dorosłych.

W antykwariacie Grochowski książki Miłoszewskiego pojawiają się regularnie, ale równie szybko się sprzedają. Jeśli trafisz na interesujący tytuł, warto nie odkładać decyzji.