Ponad trzydzieści tytułów, trzy osobne cykle i kilka samodzielnych thrillerów - od czego właściwie zacząć przygodę z książkami Wojciecha Chmielarza? Ten polski pisarz i dziennikarz zadebiutował w 2012 roku powieścią „Podpalacz" i od tamtej pory zdążył stać się jednym z najchętniej czytanych autorów kryminałów w Polsce. Wcześniej publikował między innymi dla „Pulsu Biznesu" i „Nowej Fantastyki" - i to dziennikarskie doświadczenie wyraźnie przebija w jego prozie: dialogi brzmią naturalnie, a fabuły trzymają się realiów. Chmielarz był dziesięciokrotnie nominowany do Nagrody Wielkiego Kalibru, a w 2015 roku został jej laureatem. Jego twórczość to mieszanka klasycznej powieści kryminalnej, thrillera psychologicznego i - co może zaskakiwać - elementów grozy. Poniżej znajdziesz kompletny przewodnik po kolejności czytania książek Wojciecha Chmielarza, podzielony na poszczególne cykle fabularne.
Cykl o komisarzu Jakubie Mortce - kolejność czytania
To najdłuższa i chyba najbardziej rozpoznawalna seria w dorobku Chmielarza. Komisarz Jakub Mortka to warszawski policjant, który prowadzi śledztwa w sprawach zabójstw - a przy okazji zmaga się z własnymi demonami. Każdy tom to zamknięta intryga kryminalna, ale wątki osobiste Mortki ciągną się przez całą serię, więc warto czytać po kolei:
- „Podpalacz" (2012) - debiut Chmielarza i nasze pierwsze spotkanie z Mortką. Tajemniczy pożar w warszawskiej willi, w którym ginie biznesmen.
- „Farma lalek" (2013) - drugie śledztwo komisarza. Chmielarz zaczyna tu budować ciemniejszy klimat swoich historii.
- „Przejęcie" (2014) - tom, za który autor otrzymał Nagrodę Wielkiego Kalibru. Naszym zdaniem to moment, w którym seria naprawdę nabiera rozpędu.
- „Osiedle marzeń" (2016) - zbrodnia wśród pozornie idealnego osiedla. Chmielarz świetnie pokazuje, co kryje się za fasadą.
- „Cienie" (2018) - komisarz Mortka mierzy się ze sprawą, w której nic nie jest oczywiste.
- „Długa noc" (2022) - powrót po czterech latach przerwy. Z mostu Gdańskiego zwisa okaleczone ciało, a Mortka wraca do gry.
- „Rytuał" (2025) - najnowszy tom cyklu. Komisarz trafia na makabryczną zagadkę w odciętej od świata wsi pełnej sekretów i mrocznych legend.
Siedem tomów to sporo, ale tu kolejność ma znaczenie. „Podpalacz" jako debiut jest może nieco surowy w porównaniu z późniejszymi książkami Chmielarza - ale właśnie dzięki temu widać, jak pisarz dojrzewał z każdą kolejną powieścią. A sam Jakub Mortka z tomu na tom staje się postacią coraz bardziej wielowymiarową.
Cykl gliwicki - prywatny detektyw Dawid Wolski
Druga seria Chmielarza to zupełnie inna bajka. Zamiast warszawskiego komisarza mamy Dawida Wolskiego - prywatnego detektywa z Gliwic, człowieka o wątpliwej moralności i specyficznym podejściu do życia. Cykl gliwicki łączy kryminał z elementami horroru (stąd tytuły nawiązujące do klasycznych potworów), a Gliwice - rodzinne miasto autora - stają się tu pełnoprawnym bohaterem:
- „Wampir" (2015) - Wolski bada sprawę samobójstwa studenta, w które nie wierzy matka chłopaka. Pozornie prosta sprawa szybko się komplikuje.
- „Zombie" (2017) - ciąg dalszy przygód detektywa, tym razem z jeszcze mroczniejszym tłem. Prokurator zleca Wolskiemu śledztwo, które prowadzi w bardzo niepokojące rejony.
- „Wilkołak" (2021) - zamknięcie trylogii. Wolski na pogrzebie ojca widzi Igę - kobietę, którą kochał i która oficjalnie nie żyje. Prawda okazuje się przerażająca.
Cykl gliwicki to trzy tomy i trzeba je czytać w tej kolejności - wątki osobiste Dawida Wolskiego, zwłaszcza historia z Igą, rozwijają się stopniowo. Kto lubi bohaterów niejednoznacznych moralnie, ten pokocha (albo znienawidzi) Wolskiego.
Cykl o Bezimiennym
Najnowsza seria Chmielarza zaczęła się dość nietypowo. W marcu 2020 roku, podczas lockdownu, pisarz zaczął publikować na Facebooku powieść w odcinkach. Historia bezimiennego bohatera, który chce spłacić dług, a zamiast tego wpada w coraz większe tarapaty, tak spodobała się czytelnikom, że szybko trafiła do Wydawnictwa Marginesy jako pełnoprawna książka. Kolejność czytania:
- „Prosta sprawa" (2020) - Bezimienny bohater próbuje wyrównać rachunki i zostaje wciągnięty w niebezpieczną grę.
- „Dług honorowy" (2021) - kontynuacja, w której stawka rośnie.
- „Zwykła przyzwoitość" (2023) - trzeci tom pogłębia świat Bezimiennego.
- „Rodzinny interes" (2024) - najnowsza odsłona cyklu.
Tu kolejność też ma znaczenie. Choć każdy tom ma własną intrygę, postać Bezimiennego ewoluuje - i to, co wiemy o nim z poprzednich części, wpływa na odbiór kolejnych. Pod pewnym względem ten cykl przypomina powieści sensacyjne rodem ze Szwecji - twardy bohater, szybka akcja, moralnie szara strefa.
Pozostałe książki Wojciecha Chmielarza - co poza cyklami?
Twórczość Wojciecha Chmielarza to nie tylko serie. Poza cyklami pisarz napisał kilka samodzielnych powieści, które można czytać w dowolnej kolejności:
- „Królowa głodu" (2014) - postapokaliptyczna powieść, zupełnie inny klimat niż reszta dorobku. Czytelnicy kochający fantasy mogą być mile zaskoczeni.
- „Żmijowisko" (2018) - chyba największy bestseller Chmielarza. Thriller o grupie przyjaciół na wakacyjnym wyjeździe, który kończy się tragicznie. Na podstawie powieści powstał serial telewizyjny. W 2019 roku książka przyniosła autorowi nagrodę Złoty Pocisk.
- „Rana" (2019) - poruszająca historia o przemocy domowej. Mocna, niewygodna lektura.
- „Wyrwa" (2020) - kolejny thriller, również zekranizowany.
- „Za granicą" (2023) i „Zbędni" (2024) - nowsze powieści sensacyjne.
- „Złotowłosa" (2025) - mroczna historia o prokuratorze z sekretem z przeszłości.
- „Tam, gdzie zmrok zapada szybciej" (2026) - najnowsza książka, tym razem w konwencji horroru (a właściwie - jak sam autor mówi - kryminału paranormalnego). Najdłuższa powieść w dorobku Chmielarza, licząca około 630 stron.
Warto też wiedzieć, że Chmielarz współpracuje z Jakubem Ćwiekiem. Ich wspólna powieść „Najmilsi" (2025) to ciekawa pozycja dla fanów obu autorów.
Od czego zacząć czytać książki Chmielarza?
Jeśli lubisz klasyczny kryminał z rozbudowanymi postaciami - zacznij od „Podpalacza" i idź przez cały cykl o komisarzu Mortce. Jeśli wolisz mocne, samodzielne thrillery - sięgnij po „Żmijowisko", które nie wymaga znajomości żadnej serii. A jeśli szukasz czegoś świeżego i nie przeszkadza ci bohater bez imienia - „Prosta sprawa" to świetny punkt wejścia.
Jedno jest pewne - książek Wojciecha Chmielarza jest na tyle dużo, że niezależnie od tego, od czego zaczniesz, materiału do czytania nie zabraknie. Pisarz regularnie wydaje nowe tytuły, więc ta lista będzie się tylko wydłużać. Na podstawie naszego wieloletniego doświadczenia z literaturą piękną możemy powiedzieć, że Chmielarz to jeden z tych autorów, do których wraca się chętnie - nie tylko po kolejny tom serii, ale też po zupełnie nowe historie. A kto wie, może przy okazji przeglądania jego bibliografii trafisz na coś, o czym nawet nie wiedziałeś.